چرا فایزر به اتحادیه واکسن یا کواکس نپیوسته است؟

به گزارش سرویس بین الملل خبرگزاری صدا و سیما ،  پس از شیوع گسترده بیماری کروناویروس که بعد‌ها دو گونه کوید ۱۹ و گونه انگلیسی آن بیش از همه مشهور شد، تلاش‌ها برای ساخت واکسن توسط بسیاری از آزمایشگاه‌های واکسن سازی آغاز شد.

   مدت کوتاهی پس از اعلام ساخت اولین واکسن، سازمان بهداشت جهانی، ابتکار کواکس (Covax) را ایجاد کرد که نهاد هماهنگ کننده تلاش‌های جهانی برای دسترسی کشور‌ها به واکسن کوید ۱۹ محسوب می‌شود. هر چند در تعریف کواکس، از تلاش‌ها برای مقابله با ویروس انگلیسی صحبت به میان نیامده است. هدف کواکس، تسهیل دسترسی کشور‌ها با هر نوع شرایط اقتصادی به واکسن کرونا و مبارزه با همه گیری این بیماری است.
 

کواکس "با استرازنکا، موسسه سرم هند (تامین کننده استرازنکا و نواواکس)، شرکت جانسون و سانوفی جی‌اس‌کی قرارداد دارد که کارخانه‌های آن‌ها در کشور‌های مختلف است تا کار تولید واکسن در سراسر جهان را تسهیل کند؛، ولی با شرکت فایزر قرارداد ندارد. شرکت‌های تولید واکسن استرازنکا که واکسن انگلیسی و سوئدی را تولید می‌کند و واکسن نواکس که یک واکسن آمریکایی است. شرکت جانسون هم یک واکسن تایید نشده آمریکایی را تولید می‌کند و سانوفی، غول دارویی فرانسه جی اس کی، غول دارویی بریتانیا نیز هنوز از موفقیت واکسن‌های تولیدی خود خبر نداده اند.
  به این ترتیب، کواکس طیف گسترده‌ای از واکسن‌های تایید نشده را در اختیار دارد و کشور‌هایی که قصد تهیه این واکسن‌ها از کواکس را دارند، به نوعی آزمایش‌های فاز انسانی این شرکت‌های دارویی را تکمیل می‌کنند. در میان این شرکت ها، تنها واکسن فایزر آن هم فقط برای مقابله با یک گونه ویروس کرونا در فاز‌های نهایی آزمایش قرار دارد و البته با توجه به نفوذ رسانه‌ای این شرکت، نمی توان صحت و سقم‌ای ادعا را تایید کرد.

کواکس طیف گسترده‌ای از واکسن‌های تایید نشده را در اختیار دارد و کشور‌هایی که قصد تهیه این واکسن‌ها از کواکس را دارند، به نوعی آزمایش‌های فاز انسانی این شرکت‌های دارویی را تکمیل می‌کنند.

 

یکی از دلایلی که واکسن‌های فایزر در اختیار کواکس نیست، این است که در مذاکرات اولیه، شرکت فایزر از سازمان بهداشت جهانی، ۲۸ میلیارد دلار برای خرید واکسنی که آزمایش‌های انسانی آن به طور کامل انجام نشده است، درخواست کرد که کواکس آن را نپذیرفت.
  کواکس در حالی وعده داده است که دو میلیارد دلار دوز، واکسن کرونا را تا ۱۲ ماه دیگر به کشور‌ها منتقل کند که هنوز هیچ اطمینانی درباره موثر بودن واقعی این واکسن دیده نشده است. بویژه اینکه در حال حاضر موج گسترده‌ای از مخالفت با واکسن‌های انگلیسی و آمریکایی و غیرقابل اعتماد بودن آن‌ها به دلیل پیشینه جنایتکارانه برخی از این شرکت‌های دارویی به راه افتاده است.

  موریس هاستون، تحلیلگر سلامت در روزنامه آیریش تایمز در مقاله‌ای با عنوان”واکسن کرونای فایزر، خبر خوبی است، ولی باید بدانید که این واکسن معجزه نمی‌کند؛ حتی سازمان دارویی آمریکا (FDA) هم اعلام کرده است که این واکسن تا ۵۰ درصد می‌تواند موثر باشد“.

نکته مهم این است که سازمان بهداشت جهانی، هیچ یک از کشورها را به استفاده از واکسن خاصی ملزم نکرده است؛ بویژه اینکه ممکن است هر واکسنی براساس بوم زیست هر کشوری اثرات متفاوتی داشته باشد که سازمان بهداشت جهانی مسئولیت آن را متقبل نمی کند و در نهایت کارآمدی آن واکسن در موارد به کار برده شده را تایید می کند.