تکمیل کریدورهای ریلی شمال-جنوب و شرق-غرب با محوریت جذب سرمایه‌گذاری بخش خصوصی

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما جبارعلی ذاکری، معاون وزیر راه و شهرسازی و مدیرعامل شرکت راه‌آهن جمهوری اسلامی ایران، در میزگرد تخصصی «راهگذرهای ایران؛ عاملی برای توسعه»، آخرین دستاوردهای دولت در راستای تحقق تبدیل ایران به هاب لجستیک منطقه‌ای را تشریح کرد. وی تأکید کرد که در دولت چهاردهم، تمرکز اصلی بر تکمیل پنجره‌های حیاتی اتصال به همسایگان شمالی (شامل سرخس، اینچه‌برون، بندر کاسپین، آستارا و جلفا) از طریق جذب سرمایه است.

تکمیل حلقه حیاتی کریدور شمال-جنوب:

ذاکری پروژه رشت–آستارا را یکی از مهم‌ترین حلقه‌های مفقوده برای اتصال کشورهای آسیای میانه به خلیج فارس از طریق کریدور بین‌المللی شمال–جنوب دانست که با سرمایه‌گذاری روسیه و مشارکت بخش خصوصی در حال اجراست.

تحول در کریدور شرق-غرب و رقابت با مسیر دریایی:

در حوزه کریدور شرق-غرب، تکمیل مسیر مرند–چشمه‌ثریا (۲۲۰ کیلومتر) به عنوان اتصال ریلی مستقیم به ترکیه و اروپای شرقی، در اولویت قرار دارد. این پروژه برای بهره‌برداری از ظرفیت‌های ترکیه و تسهیل دسترسی به بازار اروپا ضروری است؛ زیرا در حال حاضر اتصال از مرز رازی به دلیل محدودیت انتقال بار با کشتی در دریاچه وان، ظرفیت ترانزیت را به شدت کاهش داده است.

مزیت رقابتی و نقش چین:

مدیرعامل راه‌آهن با استناد به پیش‌بینی بانک جهانی مبنی بر جابه‌جایی ۵۳۵ میلیون تن بار بین چین و اروپا در سال ۲۰۳۰، تصریح کرد که مسیر ریلی ایران، زمان حمل را از ۵۵ تا ۶۰ روز دریایی به تنها ۲۱ روز قطاری کاهش می‌دهد. این مزیت رقابتی، دلیل اصلی تأکید دولت بر تکمیل زیرساخت‌ها، به‌ویژه محور راهبردی سرخس–بندرعباس است که در برنامه هفتم به عنوان طرح پیشران تعریف شده است.

جذب سرمایه و پایداری اقتصادی:

ذاکری اعلام کرد که شرکت راه‌آهن قصد استفاده از ظرفیت‌های دولتی را نداشته و مدل‌های تأمین مالی شناخته‌شده جهانی برای واگذاری محورهای اصلی به بخش خصوصی، به‌ویژه سرخس–بندرعباس، به کار گرفته می‌شود. پیش‌بینی شده است که دوخطه‌سازی این مسیر در بخش‌های کلیدی ظرف سه سال تکمیل شود. وی همچنین اشاره کرد که سرمایه‌گذاری در بخش ناوگان به دلیل نرخ بازگشت مناسب‌تر، از زیرساخت بهتر است و در سال جاری ۱۳۵ هزار میلیارد تومان سرمایه‌گذاری غیردولتی در حوزه ریلی منعقد شده است.

برق‌سازی و تکمیل چابهار–زاهدان:

در تکمیل پروژه‌های مهم، پروژه چابهار–زاهدان اکنون ۸۸ درصد پیشرفت داشته و تا پایان سال جاری با تزریق مالی مناسب، مورد بهره‌برداری نهایی قرار خواهد گرفت. همچنین، دوخطه‌سازی و برقی‌سازی بخش‌هایی از محور حیاتی سرخس–بندرعباس در دستور کار برنامه هفتم قرار دارد.

تسهیل فرآیندهای ترانزیتی:

ذاکری یکی از چالش‌های اصلی ترانزیت را فرآیندهای پیچیده اداری دانست و اعلام کرد که توافق‌هایی با روسیه برای الکترونیکی کردن کامل تبادل داده‌های گمرکی ظرف شش ماه آینده صورت گرفته است تا زمان عبور قطارها و واگن‌ها در مرزها به حداقل برسد.